MACIEJEWSKI

Maciejowscy herbu Janina

Maciejewski (Macijauskas) herbu Janina.

Źródło: Jan Ciechanowicz: Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego, Rzeszów 2001, tom IV, L-R, s.85. 

Inne nazwy herbu: Clipeus in clipeum, Janijna, Szczyt w szczycie, Pole w polu

Zawołanie: Janina

Opis herbu:

·        (Janina). Janijna, in campo rubeo clipeum defert. – Janina, w polu czerwonym tarczę wyobraża. 

Źródło:  Jan Długosz: Insignia ..., nr 52, s.53.

·        Ma być brunatna tarcza w polu czerwonym, na hełmie pawie pióra.

Źródło: Kasper Niesiecki: Herbarz, t. III, s. 136.

·        W staropolskich źródłach Janinę określano jako „szczyt w szczycie”, czyli tarczę w tarczy. Jan Długosz w Klejnotach nie podał barwy godła, a jedynie wspomniał o czerwonym polu. W Herbarzu Złotego Runa godło jest szare, natomiast zapiski klejnotowe częstokroć wspominają o barwie białej, czyli srebrze.

Źródło: Jerzy Łojko: Średniowieczne herby polskie, s.34.

·        (...) w polu czerwonym tarcza srebrna. Klejnot: dwa rogi bawole, na których zatknięte ryby, barwy nieznane.

Źródło: Józef Szymański, Herbarz, s.136.

·        (...) w polu czerwonym tarcza purpurowa. Na hełmie pawie pióra.

Źródło: Polskie Rody Szlacheckie i ich herby, Wydawnictwo Benkowski, Białystok 2000,- dodatek CD.

Legenda herbowa:

·        Nadany od Bolesława Chrobrego, króla polskiego około roku 1000 rycerzowi Janikowi tak dla wzrostu małego nazwanemu, że wojsku polskiemu, które nieprzyjaciel strzałami raził, szczytów kilka prędko zgotowawszy, lud z nimi na czoło uszykował do bitwy i mocno wsparł nieprzyjaciela, za co ten klejnot odebrał.

Źródło: Kasper Niesiecki: Herbarz, t. IV, s. 435.

·        Gdy więc niezliczone wojska nieprzyjaciół [Aleksandra Macedońskiego] zewsząd wdarły się do Polski (...) i podbiwszy zwycięsko ziemię krakowską i śląską, (...) obraca [je] w perzynę (...). Gdy następnie dalsze napadł ziemie, niczyim nie pokonany orężem padł ofiarą podstępu zwykłego człowieka. Skoro bowiem wszyscy zwątpili o ocaleniu, ktoś biegły w sztuce złotniczej każe sporządzić kształty hełmów i puklerzy z byle jakiego drewna czy kory; niektóre z nich powleka srebrną glejtą, inne żółcią. Tarcze bowiem pociągnięte glejtą wydają się srebrne, żółcią zaś złote. Wynosi je na wysoki szczyt górski naprzeciw słońca, aby tym silniej odbłyskiwały. Argyraspidzi, niezwyciężone zastępy Aleksandra, ujżawszy je, podejrzewają, że [to] stoją szyki w największym porządku. Przeto na łeb, na szyję wypadają z obozu, rozbiegają się na wszystkie strony, tu i tam wyszukuj wrogów myśląc, że rozpierzchli się w ucieczce. Ów bowiem mistrz już przedtem podpalił owe podobizny broni, aby nie można było zauważyć żadnego podstępu, i kazał dużemu oddziałowi krzepkich ludzi ukryć się w zasadzce. Ci pierwszą część rozproszonych (..) porywają i w pień wycinają; zwycięzcy przywdziewają zbroje zabitych i udają, że są towarzyszami argyraspidów, toteż ilu tylko spośród takich wojowników przyłączyło się do nich, wszyscy padli ostrzem miecza przebici (...). Dlatego ów wynalazca tak zbawiennego podstępu został ustanowiony naczelnikiem w ojczyźnie, którą uratował (...).

Dano   mu   imię   Lestko,   to   jest   przebiegły,   ponieważ   więcej   nieprzyjaciół   zniszczył przebiegłością niż siłą.

Źródło: Wincenty Kadłubek, Kronika polska, I, 9 i 11, s. 84-85.

·        Paprocki w swoich „Herbach”, od tego właśnie podstępnego Lestka – złotnika, wywodzi ród herbu Janina, do którego również należał król Jan III Sobieski [Danuta Szopa]

---

Maciejowscy herbu Jastrzębiec

 

Maciejewscy z Maciejowa w krakowskiem województwie, z których wieku mego była Jagnieszka  ksienią klasztoru staniątnickiego.

Źródło: Herby Rycerstwa Polskiego przez Bartosza Paprockiego zebrane i wydane r.p. 1584. Wydanie Kazimierza Józefa Turowskiego, Nakładem Wydawnictwa Biblioteki Polskiej, Kraków 1858, s.180.

Maciejewski (Macijauskas) herbu Jastrzębiec.

Źródło: Jan Ciechanowicz: Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego, Rzeszów 2001, tom IV, L-R, s.85. 

            Maciejewski Marian h. Jastrzębiec. Pradziadek Józef Maciejewski herbu Jastrzębiec (1658-1724) obejmował urząd łowczego powiatu wiłkomirskiego. Prapradziadek Józef Maciejewski, sierżant III pułku Wojsk Księstwa Warszawskiego, kawaler Legii Honorowej.

Źródło: Leksykon biograficzny Who is who w Polsce, Założone przez Ralpha Hubnera, Wydanie I, 2002, s. 1178.  

Inne nazwy herbu: Accipiter, Bolesta, Boleszczyc, Jastrząb, Jastrząbek, Kamiona, Kanijowa, Ludbrza, Łazęki, Nagóra.

Zawołanie: Bolesta, Kamiona, Lubrza, Łazęka, Nagody, Nagórę, Zarazy.

Opis herbu:

·        (Jastrzębięc. Boleszczyc. Bolesty). Jastrambij. Que babatum intus cruce, ornatum in campo celestino,et in galea accipitrem defert. - Jastrzębiec. Który [to herb] w środku podkowy krzyż, w polu błękitnym, i na hełmie jastrzębca wyobraża.

Źródło: Jan Długosz, Insignia ... , nr 54, s. 53.

·        Na tarczy w polu błękitnym podkowa złota, końcami prosto do góry obrócona, w jej środku krzyż. Na hełmie nad koroną jastrząb, z skrzydłami trochę do lotu wzniesionymi, w prawą tarczy całym skierowany, z dzwonkami i pęcinami, w szponie prawej trzyma takąż podkowę z krzyżem jako na tarczy.

Źródło: Kasper Niesiecki, Herbarz, t.IV, s.462.

·        (...) – w polu błękitnym podkowa srebrna na opak z takimże krzyżem kawalerskim pośrodku. Hełm z labrami z pokryciem błękitnym i podbiciem srebrnym.
Klejnot: srebrny jastrzębiec, dziób i szpony złote.

Źródło: Józef Szymański, Herbarz, s. 139.

·        Jastrzębiec: w polu błękitnym podkowa złota ocelami do góry, w niej krzyż kawalerski złoty. W klejnocie nad hełmem w koronie jastrząb ze złotymi dzwonkami u łap, trzymający w prawym szponie taką samą podkowę z krzyżem, jak na tarczy.

Herb ten był najczęściej używany przez rodziny mieszkające na ziemi krakowskiej, sieradzkiej, na Mazowszu, a po unii w Horodle - na Litwie. Jastrzębcem pieczętowało się blisko 500 rodzin.

Źródło: Internet.

Legenda herbowa:

·        Ten klejnot ... dlatego ma nazwisko Jastrzębiec, że przodkowie jego jeszcze w pogaństwie nosili w herbie samego tylko Jastrzębia. Atoli potem za czasów Bolesława Chrobrego króla, około roku 999, gdy Łysą Górę mil dwie od Bożęcina, którą teraz S. Krzyża zowią, poganie nieprzyjaciele opanowali i na niej jak w fortecy jakiej ubezpieczeni stojąc, z wojska się naszego urągali mówiąc: „Jednego z między siebie stawcie, który by za Chrystusa waszego chciał z którym z naszych na pojedynek wynijść”. Usłyszawszy to rycerz jeden, Jastrzębczyk, żarliwością wiary i chwały boskiej wzruszony, wynalazł podkowy pod kopyta końskie, którymi konia podkowawszy, szczęśliwie się na Łysą Górę przedarł, tam z hardo przedtem natrząsającym się poganinem pojedynek stoczywszy, pojmał go i do króla przyprowadził. Innym nawet kawaleryi polskiej żołnierzom, podawszy ten sposób, gdy konie swoje podkowali, na górę śliską i lodem oblaną przebyli, nieprzyjaciela znieśli i zwyciężyli. W nagrodę przemysłu swego od tegoż króla wziął herbu swego odmianę, że podkowę z krzyżem na tarczy mu złożono. Jastrzębia zaś na hełm wyniesiono.

Źródło: Kasper Niesiecki, Herbarz, t.IV, s.462.

·        W 999 r. potomek towarzysza Lecha, pieczętujący się jastrzębiem w tarczy rycerz imieniem Accipitryn (Jastrzębiec) walczył z poganami, którzy właśnie na Łysej Górze rozbili swój obóz. Nagły mróz skuł górę lodem i Polacy w żaden sposób nie mogli wedrzeć się na wierzchołek. Po długim oblężeniu Jastrzębiec wpadł na pomysł podkucia koni (inna wersja utrzymuje, że uczynił to za radą pewnego kowala) i wdarł się na czele doborowej drużyny na szczyt. W bitwie, w pojedynku, zabił wodza nieprzyjaciół, gdy jego towarzysze wycięli pozostałych pogan. W nagrodę za to zwycięstwo nadano mu nowy herb – podkowę, zaś dawny – jastrzębia – przeniesiono na hełm.

Źródło: Marek Derwich, Marek Cetwiński, Herby, legendy, dawne mity, s. 225.

·        Ex polonica gente ortum ducens, in plures familias germinans, (...). Viri in ea in tiranidem et in rem priuatam proni; per quos et beatus Stanislaus Cracoviensis, et Vernerus Plocensis, episcopi, fuere occisi; ob. quam notam, dum huius domus nonulli milites, occasione beati Stanislai secuta, ex Craciviensi regione in Mazouiam aufugissent, Boleszczyczij, quasi milites Boleslai regis, sunt denominati; et id nomen usque in hodiernam diem seruant et retinent. 

Z polskiego rodu wychodząc, w liczne familie rozrodzili się, (...). Mężowie w nim do despotyzmu i rzeczy prywatnych /prywaty/ skłonni; przez nich święty Stanisław krakowski              i Werner płocki biskupi byli zabici; z powodu tej zmazy, gdy tego domu niektórzy rycerze,              z powodu świętego Stanisława zabójstwa, z krakowskiej ziemi na Mazowsze zbiegli, Boleścicami, niby wojami króla Bolesława zostali nazwani; i to imię aż po dzień dzisiejszy utrzymują i zachowują.

Źródło: Jan Długosz, Insignia ... , nr 54, s. 53-54.

·        Podczas panowania Bolesława Chrobrego Łysa Górą, czyli obecnym Świętym Krzyżem, zawładnęli poganie. Korzystając z tego, że oblodzona góra była nie do zdobycia, bezkarnie urągali królewskim rycerzom, żądając, aby przynajmniej jeden z nich przyszedł bić się za Chrystusa. Usłyszał to rycerz Jastrzębczyk. Przyczepił do kopyt swojego konia wynalezione przez siebie podkowy, wdarł się na górę, pojmał jednego z pogan i przyprowadził go władcy. Innym rycerzom także rozdał podkowy i wtedy zdobycie pogańskiej fortecy nie było już trudne. Za swój czyn otrzymał herb z podkową i krzyżem, a dawny znak -jastrzębia- umieścił na hełmie.

Źródło: Internet.

---

Maciejewscy herbu Jelenia Głowa

JELEŃCZYK
(Jelenia Głowa)

Na Litwie, taż rodzina co Maciejewicz-Matyewicz. Zapisani do ksiąg gub. Grodzieńskiej wylegitymowani w Cesarstwie: w 1838 r. Wiktor, syn Michała, z synami, Józefem i Władysławem; w 1844 r. Antoni, syn Macieja, z synami, Feliksem i Piotrem; Adam, Antoni, Aleksander i Franciszek, synowie Ignacego, Aleksander, syn Jerzego, Jerzego synami: Krzysztofem, Jerzym i Alojzym, Kazimierz, syn Kacpra, i inni; w 1848 r. synowie Adama: Jakób z synami, Adamem i Jerzym, Benedykt z synami: Antonim i Janem, i Antoni z synami: Kazimierzem, Julianem i Felicjanem; Józef, syn Mikołaja, z synem Józefem, Kazimierz, syn Jerzego, Jerzego inni; 1854 r. Ferdynand i Leonard, synowie Pawła, Aleksander, syn Stanisława, Michał i Piotr, synowie Łukasza, Antoni, Józef i Julian, synowie Józefa.

            Z tej familii Michał, komornik grodzieński 1775 (Vol. Leg.). Franciszek, syn Jakóba, urzędnik w gub. grodzieńskiej 1855 r. Feliks, syn Macieja, urzędnik w gub. mińskiej 1865 r. 

Źródło: Rodzina, Herbarz Szlachty Polskiej opracowany przez Seweryna hrabiego Uruskiego przy współudziale Adama Amilkara Konińskiego wykończony i uzupełniony przez Aleksandra Włodarskiego. Wydany staraniem i kosztem Córek Autora. Skład Główny Księgarnia Gebethnera i Wolfa, Warszawa 1913, tom X, s.88.

1770; 1838 pw.(potwierdzenie szlachectwa); 1844 pw.; 1848 pw.; 1854 pw.; grodzieński. Taż sama rodzina co Maciejewicz-Matyewicz.

Źródło: Polska Encyklopedia Szlachecka, Warszawa MCMXXXVII, tom VIII, s.109. Wykaz Polskich Rodzin Szlacheckich. W opracowaniu Dr. Fil. S.J. Starykoń – Kasprzyckiego                i Księdza Michała Dmowskiego, tom V.  

Inne nazwy herbu:  Jeleńczyk, Opole.

---

Maciejowscy  herbu Topór

Maciejewski (Macijauskas) herbu Topór. Ongiś Toporczycy posiadali majatek Krypcie w powiecie kowieńskim. W 1836 r. ich starożytną rodowitość szlachecką potwierdziła heroldia w Wilnie (CPAHL, f.391, z.1, nr 1053, s. 99-100). Maciejewscy pieczętujący się tym godłem zamieszkiwali również w powiatach wileńskim i oszmańskim oraz w Wilnie.

Źródło: Jan Ciechanowicz: Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego, Rzeszów 2001, tom IV, L-R, s. 85. 

Maciejewski, pw. 1842, h. Topór.

Źródło: Polskie Rody Szlacheckie i ich herby, Wydawnictwo Benkowski, Białystok 2000, s.126.

h. Topór,  ob. Maciejowski.       

Źródło: Polska Encyklopedia Szlachecka, Warszawa MCMXXXVII, tom VIII, s.109. Wykaz Polskich Rodzin Szlacheckich. W opracowaniu Dr. Fil. S.J. Starykoń – Kasprzyckiego i Księdza Michała Dmowskiego, tom V.  

Inne nazwy herbu: Bipenna, Bipennis, Starza, Starża, Wścieklica.

Zawołanie: Starza.

Opis herbu:

·        (Topor). Thopor siue Bipennis alba in campo rubeo, ex polonica gente et a vetusto tempore, unde et proclamationem S t a r z a habet, ducens genus. - Topór. Topór lub topór obosieczny biały w polu czerwonym, ród wywodzi się z polskiego plemienia i od pradawnych czasów, stąd i zawołanie ma Starza.

Źródło: Jan Długosz, Insignia ... , nr 124, s. 72.

·        Topór biały powinien być w czerwonym polu, ostrzem w lewą tarczy obrócony. Na hełmie takiż topór, tylko że ostrzem trochę nachylony ku ziemi, jakby końcem utkwiony w koronie.
Źródło: Kasper Niesiecki, Herbarz, t. IX, s. 94.

·         (...) w polu czerwonym topór srebrny w słup z toporzyskiem złotym. Hełm z labrami, zapewne z pokryciem czerwonym a podbiciem srebrnym. Klejnot: topór, zapewne jak w polu tarczy.
Źródło: Józef Szymański, Herbarz, s. 277.

·        Ten herb zaliczamy do grupy najstarszych polskich znaków rycerskich. (...) W Klejnotach Długosza jest mowa o polu czerwonym, w którym widnieje topór srebrny. Herbarz Złotego Runa kładzie czerwoną barwę, a srebrny topór osadzony jest na złotym trzonie. Zgodne z opisem Długosza są barwy herbu w herbarzu sztokholmskim. W Księdze brackiej uwieczniono klejnot Starży, który powtarza godło z tarczy: topór srebrny zakończony złotym krzyżem i pękiem piór czerwonych i czarnych. Drugie wyobrażenie tego herbu w Księdze brackiej oddano w identycznych barwach, różnice polegają jedynie na braku złotego krzyżyka w klejnocie.

Źródło: Jerzy Łojko, Średniowieczne herby polskie, s. 51.

Legenda herbowa:

·        Zowie się (...) ten herb Starża dla starożytności swojej, o której niektórzy twierdzą, że jeszcze z pierwszym Lechem w te tu kraje Toporczyk przyszedł i że jeden z nich pod pierwsze interregnum po zejściu potomstwa Lachowego, między innymi jedenastą, był gubernatorem i rządcą polskim.

Źródło: Kasper Niesiecki, Herbarz, t. IX, s. 94.

·        Jeżeli młyn był modelem Kosmosu to młynarz najwyższym bóstwem, udzielającym schronienia i pouczenia zabłąkanemu na łowach Lechowi IV. Młynarz jest przodkiem najstarszego i najdostojniejszego polskiego rodu Starżów herbu Topór.

Źródło: Marek Derwich, Marek Cetwiński, Herby, legendy, dawne mity, s. 220.

---

Maciejewscy herbu  Nieznanego

Franciszek, radca kolegialny, sędzia Sądu Apelacyjnego KP (Królestwa Polskiego) otrzymał prawo nowego szlachectwa w KP w r. 1859. Franciszek * (urodzony), pow. Piotrkowski ok. 1798 (s. Józefa i Anny Kale(w)ieńskiej), ∞ (ożeniony) Sandomierz, pow. Sandomierski 17 II 1830 Karolina Salomea Tekla Kubeszewska * Sandomierz ok. 1812 (c. Michała i Marianny Krzesimowskiej). Ich synowie: 1. Ignacy Piotr Marian * Sandomierz, pow. Sandomierski 27 VII 1835; 2. Stanisław Roman * Kielce, pow. Kielecki 10 II 1840; 3. Hektor Bonawentura Michał * W-wa 14 VII 1841; 4. Adam Wiktor * W-wa 24 XII 1845; 5. Wiktor Wacław Marcin * W-wa 11 XI 1848. Źr. 4/140 k. 92-112; 441 p. 50, 465 p. 107

Źródło: Szlachta wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836-1861, opracowała Elżbieta Sęczys, przygotował do druku Sławomir Górzański, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, Polskie Towarzystwo Heraldyczne, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2000, s.406, wykaz nazwisk: s. 38.