NADWÓRNA

Według sprawozdań izby handlowej lwowskiej z lat 1866 do 1870 istniały wtedy w pow. N. następujące zakłady przemysłowe: hameria żelaza Gustawa hr. Rohana i Fryderyka Buchmuellera w Pasiecznej, poruszana siłą wody, trzy cegielnie wyrabiające rocznie 144 000 sztuk cegieł, wartości 1624 zł., huta szklana dra Lazara Dubsa w Majdanie Średnim, o jednym kole wodnym, zatrudniająca 31 mężczyzn , 3 kobiety i 18 dzieci przez 160 dni w roku, huta szklana Zygmunta Piwko w Majdanie Górnym, o 10 piecach i warsztacie do szlifowania, poruszanym siłą konia, zatrudniająca 32 męż. 3 kob. I 5 dzieci przez 200 dni w roku. Huta szklana G. Hr. Rohana i Fryd. Buchmuellera w Mikuliczynie, zatrudniająca 22 męż., 4 kob. I 6 dzieci. Wapna wypalają w 3 miejscowości 408 korcy rocznie. Warzelnia soli w Łanczynie, o 10 km na wsch. od Delatyna nad Prutem spostrzebowała w 1866 r. 1838 sągów drzewa i przerobiła 3270754 sześciennych stóp ropy solnej, w 1869 roku 1427 sążni drzewa i 250,105 s. sz. ropy sol., w 1870 roku 2,886 s. sz. drzewa i przerobiła 459,801 s. Sz. Ropy solnej, i dostarczyła w 1866 r. 39 155 cetn. Soli kuchennej i 7 667 soli bydlęcej, w 1869 r. 36 795 cetn. soli kuch. i 320 cetn. soli nawozowej, w 1870 r. 66 050 c. soli kuch. I 829 c. soli nawozowej. Sprzedano w 1866 r. soli kuchennej 36 423, soli szarej 983, soli bydlęcej 7 529 wied. Cetnarów. W 1869 r. soli kuch. 38 458, soli szarej 784,25, soli bydlęcej 7 514 cetn. W tej salinie było 4 czeruny czyli panwy, każda 300 stóp kwadr., objętości, dostarczająca w 24 godzinach 95 cetn. Soli. Fabryka zapałek Szymona Hubnera w Nadwornie, zatrudniała 3 męż., 4 kob., 6 dzieci przez 200 dni w roku, przez 6 godzin dziennie za opłatą 25 do 50 cent. Dziennie. W roku 1870 wydobyto w powiecie 575 cetn. Węgla kamiennego, wartości 230zł. a.w. Amerykański młyn parowy Franciszka Kunza w Strupkowie, z maszyną parową o sile 8 koni. Młynów wodnych 21 o 36 kamieniach, które w 1870 zmełły 25 700 korcy zboża i dostarczyły 26 725 cetn. Mąki, wartości 167 442 zł.a.w. Browar piwny jeden na cały pow. W Nadwornie Wilhelma Buchmuellera, zajmujący 5 ludzi przez 22 dni w roku po 24 godziny dziennie. Gorzelni 3, a to: Jeanetty Dubs w Glinkach, zajmująca 15 ludzi przez 251 dni po 24 godzin, Rudolfa hr. Stadiona w Przerośle, zajmująca 13 ludzi przez 101 dni po 24 godzin i Franciszka Kunza w Strupkowie, o maszynie parowej, zatrudniające 22 ludzi przez 249 dni po 24 godzin dziennie. W 1870 dostarczył ten powiat 3 500 wied. Cetn. Ordynacyjnej wełny, wartości 140 000 zła.w., wyprodukował 5 000 łokci sukna, "Halina" zwanego, wartości 9 000 zł.a.w. Warsztatów tkackich w tymże roku było 460, które przerobiły 1 000 wied. cetn. Przędzy konopnej i lnianej i dostarczyły 170 000 łokci płótna, wartości 35 000 zł.a.w.; kuśnierzy było 14, którzy zużyli 5 000 skór i sporządzili 800 ordynaryjnych kożuchów, wartości 8 000 zł.a.w. tartaków 3 same wodne, i wszystkie będące własnością G. Hr. Rohana i F. Buchmuellera, mianowicie:
1). W Mikuliczynie, któren ściera rocznie 5 000 kloców na 25 000 sztuk rozmaitego materiału, zajmuje 10 ludzi przez 160 dni,
2) w Pasiecznej, zużywający 8 000 kloców, rocznie na 45 000 sztuk rozmaitego materiału tartego, zajmuje 13 ludzi przez 160 dni,
3) w Pniowie o 2 kołach wodnych, 8 piłach, w 2 budynkach, przerabiający rocznie 20 000 kloców na 100 000 sztuk rozmaitego materiału tartego, zajmuje 80 ludzi przez 160 dni rocznie po 12 godzin dziennie. Te trzy tartaki ogołociły góry nadworniańskie z ich lasów i zwiększyły gwałtowność corocznych prawie powodzi. W roku 1870 dostarczył powiat 62 079 sztuk materiału budowlanego, wartości 125 000 zł.a.w., 20 000 n. a. Sągów drzewa opałowego twardego i 40 000 n.a. sągów drzewa miękkiego, wartości 260 000 zł.a.w. Na 19 piłach w tartakach wodnych wyrobiono 44 190 sztuk podkładów kolejowych, 166 914 desek, 34 320 sztuk łat, wartości 99 257 zł.a.w., 24 400 kóp gontów, wartości 7 550 zł.a.w., 2528 kóp kory drzewnej, wartości 1 540 zł.a.w. W roku 1870 wyprodukował ten powiat następującą ilość ziemiopłodów: pszenicy 3 500 korcy, żyta 15 000 k., jęczmienia 5 000 k., owsa 50 000 k., kukurydzy 4 000 k., bobu 500 k., grochu 1 000 k., ziemniaków 100 000k., kapusty 50 000 kóp główek, chmielu 40 cetnarów, słomy 200 000 cetnarów, siana 400 000 cetn., potrawu 5 000 cetn., owoców 4 000 korcy, mleka 10 000 n.a. wiader, masła 600 cetn., sera 900 cetn., wełny owczej 3 500 cetn., drzewa opałowego twardego 20 000 n.a. sąg., miękkiego 40 000 n.a. sąg., materiału budowlanego drzewnego 900 000 stóp sześciennych, węgli drzewnych 1 250 korcy. Inwentarza żywego było w powiecie ogierów 24, klaczy 934, wałachów 1 439, źrebiąt do skończonego 3-go roku 332, muł 1, osłów 3, byków 515, krów 9 628, wołów 6 905, jałowizny nie mającej jeszcze 2-ch lat 8 001, bawołów 3, owiec 15 207, kóz 2 458, świń 12 662, ulów pszczelnych 1 635.

Przemysłowcy i rzemieślnicy byli następujący: aptekarzy 2, golarzy 4, murarzy 2, cieśli 2, piekarzy 2, mekler 1, bednarzy 6, pędzących gorzelnie 7, tartaków 3, szczotkarz 1, druciarzy 5, rzeźników 23, furmanów 12, oberżystów 8, szklarzy 4, fabrykantów szkła 3, handlarzy skórami 26, handlarzy drzewem 14, handlarz miodem 1, kramarzy 97, krupiarzy 13, kandlarzy owocami 4, handlarzy końmi 2, handlarzy produktami 24, handlarzy bydłem 18, greszlerów 4, handlujących zwierzyną 2, mydlarzy 4, kotlarz 1, kuśnierzy 7, malarz pokojowy 1, fabryka wyrobów metalowych 1, młynów 38, kominiarz 1, rymarz 1, szynkarzy 121, ślusarz 1, kowali 16, krawców 6, szewców 14, powroźników 9, blacharzy 2, stolarzy 5, garncarzy 2, kołodziejów 2, tkaczy 6, fabrykant zapałek 1. Służbę zdrowia w powiecie przedstawiali: 2 lekarzy, jeden w Nadwórnie, drugi w Delatynie, dwóch chirurgów, 4 egzaminowane akuszerki, z tych 3 żydówki, 2 apteki, jedna w Nadwórnie, druga w Delatynie. Zakłady dobroczynne: Fundusz ubogich w Nadwórnej założony w r. 1667 przez Zofię ze Stanisławowic, żonę Pawła Kuropatwy, dziedziczkę z Pasieczyny, z kwotą 200 zł.a.w., powiększony przez inne datki, mianowicie przez schedę po ś.p. zmarłym bez testamentu rz.-kat. Proboszczu Swobodzie w Nadwórnej. Majątek zakładowy 800 zł.a.w., dochód z 1883 r. 40 zł.; przełożony rzym.-kat. Proboszcz. Kasy pożyczkowe gminne: Dora 2 700 zł., Hołosków 900 zł., Majdan Średni 236 zł., Mikuliczyn 2 940 zł., Przerośl 1 276 zł., Strupków 690 zł., Zarzecze 1 200 zł.a.w.