Opisy różnych miejscowości
|
|
|
Wieś i gmina (z przynależn.:
Gruszka Zaporska, Klemensów, Michałów, Sułowiec, Sułówek, Zakłodzie), pow.
Zamość, sąd pok. Szczebrzeszyn, sąd okr. Zamość, 696 mieszk., kolej (10 km)
Topolcza, poczta, telegr. Szczebrzeszyn, telef. Sułów. Cukrownia, młyny.
Właściciele ziemscy: Brumski Ad. (G.Z. 340) – Huskowska Kat. (Sułowiec 302)
– Zamoyski hr. Maurycy (Gr. Z. 349, M. 271, Leśn. Zamość 10744).
Budowlane przedsiębiorstwa: Antoszewski Z.
Cegielnie: Zamoyski hr. Maurycy.
Cukrownie: „Klemensów”, wł. Zamoyski hr. Maurycy (K.).
Fotograficzne zakłady: Lipoński Wł. (Gr. Z.).
Kooperatywy: x Stow. Spoż (K.).
Kowale: Jedel W. (Gr. Z.).
Młyny: Błazucki F. (wod.) (Sułowiec) – x Flejszer M. (wod.) (M.) - Hajer T.
(wod.) (Sułuwek) – Huskowska Kat. (wod.) (Sułowiec) – Lisek J. (Sułówek) –
Zając A. (Z.) - Zamoyski hr. Maurycy (wod.) (M. i Z.).
Bryks J., dzierż. (M.).
Samochodowe przedsięb.: Klimaszewski J.
Sery – fabr.: Flis J. i Ska (K.).
Spożywcze art.: Kisaczak S. (M.) - Łukaszczyk T. (Sułów) – Michalec M. (M.)
- Spirydonow P. (K.) - Winer E. (S.).
Wyszynk trunków: Bulak M. - Ulaniecki J. |
|
|
Wieś, gmina Czajki, pow.
Krasnystaw, sąd pok. Krasnystaw, sąd okr. Lublin, 550 mieszk., kolej (14 km)
Krasnystaw, telegr., telef. Kraśniczyn, poczta Surchów. Gorzelnia.
Właściciele ziemscy: Cieszkowski hr. August (1574).
Gorzelnie: Skolimowski Z.
Kooperatywy: x Stow. Spożywcze.
Lasy – eksploatacja: Fajgenbaum H.
Mleczarskie zakłady: x Spółdzielnia Mleczarska.
Spożywcze art.: x Lechus J.
Stolarze: Baliński F. |
|
|
Wieś, gmina Majdan Sopocki, pow.
Tomaszów, sąd pok. Tomaszów, sąd okr. Zamość, 940 mieszk., kolej (0,5 km)
linia kol. Zawada - Bełżec, telegr., telef., poczta Tomaszów Lubelski. 1
kościół kat. Lasy – eksploatacja: Harman Ch.
Mleczarskie zakłady: x Spółdzielnia Mleczarska z o.o.
Młyny: Pardus Stan., dzierż. (wod.).
Murarze: Skorbon J.
Różne towary: Czekajło K.
Spożywcze art.: Gaszyna S. - Monastyrska K. - Skroban J.
Stolarze: Maryńczak L.
Szewcy: Tyburczy J.
Tartaki: Konikowski J. |
|
|
Wieś, powiat piński, gmina
Żabczyce. Własność Nielubowiczów, dziś Skirmuntów. 57 mieszkańców, 425 dz.
gruntu. |
|
|
Rok 1939. Domy w Koropcu były
lepione z gliny i kryte strzechą. Ściany ich malowano na kolor
jasnoniebieski, a fundamenty i ziemię w mieszkaniu na żółty i ceglasty.
Chaty malowano kolka razy w roku, więc zawsze wyglądały schludnie. Przed
zimą stawiano jako ochronę przed mrozem zahatę: sięgające do strzechy
przemyślnie poustawiane wokół każdego domu belki, za które kładziono w kilku
warstwach słomę lub liście. W centrum Koropca stał wielki jak na owe czasy
budynek murowany, w którym mieściły się dwa sklepy, przy skrzyżowaniu ulic
prowadzących do czterech dzielnic: Łęgów, Przewoźca, Wagnerówki i
Podciemnego... Ludność Koropca składała się z trzech narodowości - Ukraińców
zwanych powszechnie Rusinami, Polaków i Żydów. Proporcjonalnie do liczby
mieszkańców były w osiedlu dwie cerkwie (a w 1938 roku zaczęto budować
trzecią), kościół i bożnica. Polacy z Rusinami żyli w symbiozie... Na Łęgach
i Przewoźcu, gdzie mieszkało najwięcej Rusinów, działały czteroklasowe
szkoły ruskie z obowiązkowymi lekcjami języka polskiego, a w centrum -
siedmioklasowa szkoła polska, z obowiązkowymi lekcjami języka ruskiego. Była
też szkoła żydowska, gdzie uczono tylko hebrajskiego. Na piętnaście wsi
należących do gminy, szkoły polskie były tylko w Poźnikach, Nowosiółce i
Horyhladach - bo tam mieszkała wyłącznie ludność polska. W pozostałych
wsiach, w znacznej większości zamieszkałej przez Rusinów, szkoły były ruskie
i uczęszczały do nich także dzieci polskie... Budynek Urzędu Gminnego, tak
jak inne chaty, ulepiony był z gliny, kryty strzechą i z klepiskiem w
środku. Personel składał się z wójta Polaka i sekretarza Rusina... Pieczę
nad zdrowiem mieszkańców dzierżyło trzech lekarzy - polski, ruski i
żydowski. Narodowość lekarzy była w tym wypadku sprawą drugorzędną, liczyło
się przede wszystkim to, ile brali za usługę. Najbardziej wzięty był doktor
Kronberg, bo brał trochę mniej, choć tylko od najbliższych sąsiadów i to w
ścisłej tajemnicy, żeby nie robić konkurencji pozostałym. Powodzeniem
cieszył się także Dieszek - zwykły ruski chłop, który liznął trochę medycyny
w armii austriackiej, gdzie był sanitariuszem... Dzięki hrabiemu Stefanowi
Badeniemu Koropiec był osadą wyjątkowo uprzywilejowaną. W jego majątku wielu
ludzi znajdowało zatrudnienie. Wszyscy byli ubezpieczeni i dobrze opłacani;
oprócz pensji brali też wynagrodzenie w naturze - mleko, zboże, siano... Na
Świętego Mikołaja dzieci jego pracowników dostawały w prezencie skórzane
buty i inne drogie prezenty. Żyli znacznie lepiej od zamożnych gospodarzy.
Hrabia nie szczędził także pieniędzy dla dobra ogółu. Założył
zapomogowo-pożyczkowA "Kasę Stefczyka", z jego inicjatywy położono w osiedlu
trotuary, zadbał o to, by uczniowie dostawali codziennie w szkole szklankę
ciepłego mleka. Jego dzieci, Jaś i Zosia, nie gardziły towarzystwem dzieci z
biednych rodzin i sierot... |
|
|
Wieś, powiat kobryński, przy
drodze z Motola do Pińska, własność Skirmuntów. Wykup za ziemię włościańską
wynosił 30.868 rs., 89 kop. Założona w 1830 cukrownia spłonęła w 1835 r. W
Mołodowie urodził się Aleksander Skirmunt, twórca przemysłu fabrycznego w
Pińszczyźnie. |
|
|
Niedźwiedzia - inne nazwy:
Miedwiedzia, Medweza, Medwieżja - podkarpacka wioska na południowy wschód od
Sambora położona w kotlinie pomiędzy niskimi zielonymi górami w przepięknym
krajobrazie. Bardzo rozproszona jak i wszystkie wioski w tym górzystym
terenie. Długość kilka kilometrów. Podzielona jakby na cztery części:
Medweza Horischnia (Górna), Dolisznia (Dolna) i dwa przysiółki Lan
Hromadskyj (Pole Gromadzkie) i Lan Soltyskyj (Pole Sołtysa). Graniczy z
wioską Nahujewyczi w której w rodzinie wiejskiego kowala w roku 1856 urodził
się słynny ukraiński poewta i filozof Iwan Franko (obecnie mieści się tam
jego Muzeum). Najbliższe miasto Drohobycz. Niedaleko Medwezi (ok.20 km.)
bardzo popularne za czasów Związku Radzieckiego uzdrowiska z wodami
mineralnymi: Truskawec i Schidnicia. Dawna architektura Medwezi - drewniana,
przypomina typową łemkowską architekturę. Mieszkańcy tego regionu to
Bojkowie (Bojky), etnograficzna grupa ukraińskich górali wśród których są
także Łemkowie i Hucuły. Miejscowi jednak nie lubią jak nazywa się ich
Bojkami. Twierdzą, że Bojkowie żyją w wysokich górach. Pierwsze dane o
wiosce pochodzą gdzieś z ok. 1500 r. Nazwa wioski wywodzi się od żyjących w
okolicy niedźwiedzi (po starorusku - medwedi), stąd Medweza. Obecnie
najstarszą budowlą wioski jest drewniana gecko-katolicka cerkiew
Św.Mikołaja, zbudowana w 1871 r. Na przełomie XIX i XX wieku w Medwezi
mieszkało tylko kilka rodzin, m.in.: Jaculaky, Kowali, Sowjaky, Sosiaky, i
Huniaky. To ostatnie nazwisko obecnie jest bardzo popularne w tej wiosce.
Przed II W.Św. w Medwezi mieszkało 1447 Ukraińców, 1 Polak i 5 Żydów,
obecnie wioska ma ok. 800 mieszkańców Ukraińców. Urbanizacja powoduje
sukcesywne zmniejszanie się mieszkańców wioski. Bogaty gospodarz przed wojną
posiadał 20 morgów pola , ich było ok.2% mieszkańców. Średni gospodarze i
biedniejsi mieli poniżej 20 morgów i tych była reszta. Pierwszym
wykształconym mieszkańcem wioski był Mychajło Stecij. Zdobył on średnie
wykształcenie w 1900r. Powrócił do wioski i był pierwszym wiejskim
nauczycielem. Znany mieszkańcem wioski był Wasyl Jaculak w czasie I W.Św.
porucznik Austro-Węgierskich wojsk. Kiedy w październiku 1918 r. utworzyła
się na tych ziemiach Zachodnio-Ukraińska Ludowa Republika (ZUNR)
zorganizował on w Medwezi oddział Ukraińskich Strzelców Siczowych (USS) .
Podczas różnych potyczek w bitwach większość z 23 (16) strzelców zginęło
zastrzelonych przez Rosjan. Reszta trafiła w ręce Sovietów i znaleźli się na
Syberii. Po czasach radzieckich kołchozów wioska pozostała biedna wioską
typową dla wszystkich podkarpackich wiosek tego terenu.
(Wg.relacji Rostysława Kramara, ukraińskiego dziennikarza i publicysty)
Krajobraz, chata wiejska i cerkiew Św. Mikołaja (kliknij na obraz aby
powiększyć):
 |
|
|
Pałac Humnickich, Michał
Kobylski, kościół, cmentarz (kliknij na obraz aby powiększyć):
 |
|
|
Posiadasz dodatkowe informacje?
Napisz  KONTAKT |
|
Aktualności