WYKAZY, SKRÓTY, MIARY, CENY, PŁACE...
|
|
|
Miary powierzchni:
- 1 dziesięcina = 1,092 hektara
- 1 dziesięcina = 2400 sążni kwadratowych
- 1 wiorsta kwadratowa = 1,138 km2
- 1 km2 = 91,65 dziesięcin
- 1 km2 = 0,88 wiorsty kwadratowej
- 1 ar = 10x10 m = 100 m2
- 1 hektar = 100x100 m = 10000 m2 = 100 arów
- 1 morga = 0,56 ha
- 1 morga = 300 prętów
Miary długości:
- 1 wiorsta = 1,067 km
- 1 sążeń = 2,1 m
- 1 orszyn = 0,7 m
- 1 werszek = 0,05 m = 5 cm
Miary wagi:
- 1 berkowier = 10 pudów
- 1 pud = 16,38 kg
- 1 tona = 61 pudów
- 1 funt = 401,5 g = 0,4 kg
- 1 zołotnik = 4,26 g
Miary objętości:
- 1 wiadro = 12,3 litra
- 1 kwarta = 3,07 litra
- 1 czetwierć = 209,9 litra - miara ilości ziarna z końca XIX w.
oznaczająca:
- = 8,8 puda żyta ozimego
- = 8,6 puda żyta jerego
- = 9,5 puda pszenicy ozimej
- = 9,2 puda pszenicy jerej
- = 5,7 puda owsa
- = 7,7 puda jęczmienia
- = 9,6 puda grochu
- = 9,3 puda prosa
- = 6,8 puda kaszy gryczanej
- = 9,3 puda ziemniaków
|
|
|
W latach 1526-1528 wprowadzona
została gruntowna reforma monetarna wprowadzająca system złotowy.
1 złoty polski = 5 szóstaków = 10 trojaków = 30 groszy.
1 grosz = 2 półgroszaki = 3 szelągi = 6 ternarów = 18 denarów.
1 grosz = 0,77 g srebra
1 czerwony złoty (dukat) = 3,5 g złota |
|
|
Ceny w zaborze rosyjskim na
początku XX w.:
- 1 pud żyta - 74 kopiejki
- 1 pud pszenicy - 93 kopiejki
- 1 pud ziemniaków - 24 kopiejki
- 1 pud wieprzowiny - 4,34 rubla
- 1 pud masła - 14,06 rubla
- 1 funt chleba czarnego - 3 kopiejki
- 1 funt cukru - 12 kopiejek
- koń roboczy - 49 rubli
- krowa dojna - 31 rubli
- prosię - 10,64 rubla
- 1 morga ziemi - 90 rubli
- podatek roczny od 1 morgi - 60 kopiejek
|
|
|
Płace w zaborze rosyjskim na
początku XX w.:
- robotnik rolny, w czasie żniw, z własnym sprzężajem - 1 rubel 31
kopiejek dziennie
- robotnik rolny, w czasie żniw, bez sprzężaju, własne wyżywienie
- 66 kopiejek dziennie
- robotnik rolny, w czasie żniw, bez sprzężaju, na wyżywieniu
ziemianina - 53 kopiejki dziennie
- robotnica rolna, w czasie żniw, bez sprzężaju, własne wyżywienie
- 46 kopiejek dziennie
- robotnica rolna, w czasie żniw, bez sprzężaju, na wyżywieniu
ziemianina - 35 kopiejek dziennie
|
|
|
den. denarius
f. folio, folium
fl. Floren, florenus
gr grosz, grossus
m. miasto
obł. obłast'
pow. powiat
ps. przysiółek
w. wieś
wł. własność, właściciel
woj. województwo
v verso
zł złoty |
|
|
Wykaz urzędów staropolskich
znajdziesz na stronie: http://www.bezuprzedzen.pl/urzedy/urzedy.html |
|
|
| ban |
nazwa urzędnika dworskiego w Chorwacji, Bośni, Sławonii
i Dalmacji |
| bezczestny |
hańbiący |
| biedrzeniec |
roślina używana w medycynie przy chorobach żołądka |
| bliźniaki |
dwojaki - dwa połączone dzbanki, używane do noszenia
posiłków |
| bodnia (ukr.) |
beczka, kubeł drewniany; duża dzieża drewniana |
| bodniarz |
bednarz |
| chiżyna (ukr.) |
chatka, chałupka |
| chram |
świątynia pogańska |
| ceber |
naczynie drewniane, okrągłe z klepek z jednym lub z
dwoma uchami- przeznaczone do pojenia zwierząt, przyrządzanie pokarmu
dla świń |
| czółen |
czółno, łódź |
| czuć |
ruski: przysłuchiwać się, uważać na czyjeś
wypowiedzi |
| dur |
środek odurzający, trucizna |
| dziewierz |
brat męża, szwagier |
| dzieża |
drewniana pół-beczka do wyrabiania chleba |
| gęśla, gęśl |
starosłowiański instrument muzyczny wykonany z jednego
kawałka drewna, przypominający skrzypce |
hać (ukr.)
gać (pols.) |
faszyna, pęki, wiązki chrustu, pomost z faszyny,
grobla, tama |
horodyszcze (rusk.)
hradyszcze (czesk.) |
grodzisko, miejsce gdzie niegdyś znajdował się gród |
| jak skoro (kresowe) |
jak tylko |
| kmet |
kmieć, poddany, rolnik |
| kneź |
kniaź, władca, panujący |
| kniażyć |
rządzić, panować |
| kociuba |
narzędzie do wyjmowania żaru z pieca chlebowego |
| koromysło (ukr.) |
nosidlo do wiadra z wodą |
| korowaj (ukr.) |
obrzędowe ciasto weselne lub świąteczne; kołacz,
pieróg |
| krużeń, kruż |
czasza uszata, dzbanek |
| krzno |
futro |
| ksiądz |
dawna forma wyrazu książę; pan, kneź, panujacy |
| księżyc |
zdrobniała forma od ksiądz; panicz |
| kucza |
kojec dla świń |
| latawica |
duch nocny, strach, widmo |
| lecha |
kawał ziemi, zagon |
| lice |
rzeczowy, niezbity dowód winy, przedmiot dowodowy |
| łacha |
odnoga oddzielająca się od rzeki lub jeziora, boczne
koryto rzeki |
| ładan (ukr.) |
miara, ziele wydające wonny zapach przy paleniu |
| łubiany |
zrobiony z łubu czyli z kory drzewa, przeważnie
lipowej lub dębowej |
| łuczyna, łuczywo |
drzazgi smolne, szczapy służące do rozpalania i oświetlania |
| marszczek |
marszczka, zmarszczka |
| miecielnica (białorus.) |
duch, który wywołuje zamieć |
| namitka, namiotka |
chusta na głowę, używana przez zamężne kobiety
wiejskie |
| namulona dłoń |
spracowana dłoń |
| naprawa |
namowa, poduszczenie |
| niecka |
naczynie z pnia drzewa, wyżłobione na kształt
korytka, służy do rozczyniania ciasta lub kąpieli dzieci |
| niewiastka |
synowa |
| nocznica |
mara, duch nocny |
| nowina |
grunt po wykarczowanym lesie, ziemia wzięta pierwszy
raz pod uprawę |
| oberemek (ukr.) |
naręcze, wiązka |
| obietna, obiata |
ofiara, ślubowanie |
| obłamy |
szczątki, kawałki pozostałe po obłamaniu; pozostałości,
resztka |
| obr |
olbrzym, wielkoduch |
| opole |
jednostka podziału administracyjnego wsi |
| opona |
zasłona, kotara, obicie |
| ostrów |
wyspa |
| osyp, osep |
danina świadczona w zbożu |
| pławiczka |
płaskodenna łódź z jednego kawałka drewna |
| podwody |
darmowe odwożenie urzednika |
| podziomek |
dobry duch |
| posłonić, posłaniać |
pochylać się, chwiać się to w jedna to w drugą
stronę |
| pospieć, pośpieć |
zdążyć |
| postrzyżyny |
pogański obrządek strzyzenia długich włosów chłopca
w siódmym roku życia |
| pożyć |
pokonać, przemóc kogoś |
| rab (rusk.) |
sługa, niewolnik |
| sądek, sąd (gwarowe) |
rodzaj naczynia |
| smerda |
sługa, pachołek kniazia |
| sorok (rusk.) |
czterdzieści |
| stadnik |
dozorca stada końskiego |
| stępa |
wydrążony kloc drewna |
| stępor |
rodzaj tłuczka, do stępy wsypywało się zboże i stęporem
rozdrabniało na kaszę |
| strzyga |
upiór nocny |
| szatra (węg.) |
namiot |
| szczyt |
tarcza, puklerz |
| szalwark |
czyn społeczny, w którym naprawiano drogi |
| szulak |
jastrząb |
| świerzopa |
młoda klacz |
| świronek |
spichlerz na zboże, lamus, spiżarnia |
| tok, tokowisko |
miejsce na młockę, boisko, klepisko |
| tryzna |
stypa pogrzebowa |
| tyn |
ogrodzenie, wał z drzewa i ziemi |
| witeź |
członek możnego rodu, stojący wyżej od kmiecia |
| zakon |
prawo, religia |
| załoga |
rękojmia, gwarancja |
| znać (rus.) |
umieć, wiedzieć |
|
|
|
Prześlij inne ciekawe
informacje  KONTAKTY |
|
Aktualności